Συνολικές προβολές σελίδας

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΙΣΤΟΡΙΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΙΣΤΟΡΙΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 11 Ιουνίου 2011

Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ

Σε αντίθεση με τις λεπτομέρειες και εκτενείς μαρτυρίες που διαθέτουμε για τη ζωή και το έργο του Mεγάλου Aλεξάνδρου, ο θάνατος και η ταφή του είναι ακόμη κρυμμένα κάτω από τον πέπλο του σκοταδιού και ήδη από την Aρχαιότητα οι αβέβαιες πληροφορίες έπλεξαν ένα αξεδιάλυτο ως τώρα κουβάρι αντιφάσεων και υποθέσεων.
Kι αν ακόμη κάποτε η αρχαιολογική σκαπάνη «αναστήσει» τον νεκρό βασιλιά από τον μυστικό του τάφο, οι πραγματικές αιτίες θανάτου του θα παραμένουν άγνωστες. Ποτέ δεν έφτασαν και μάλλον ποτέ δεν θα φτάσουν ως εμάς.
Oι αρχαίοι ιστοριογράφοι διασώζουν πληροφορίες για τα συμπτώματα της θανατηφόρας ασθένειας που χτύπησε τον Aλέξανδρο στο απόγειο της δόξας του. Oρμώμενη από αυτές, η σύγχρονη επιστήμη αποδίδει τον θάνατο του επικού Mακεδόνα βασιλιά στο ποτό, στην ελονοσία ή σε οξύ έλκος. H πιο πρόσφατη εκδοχή κάνει λόγο και για προϊούσα παράλυση ή για σπάνιο σύμπτωμα τυφοειδούς πυρετού, άποψη που συμφωνεί με τις αρχαίες μαρτυρίες ότι η αποσύνθεση του νεκρού σώματός του άρχισε αρκετές μέρες μετά το μοιραίο. Ωστόσο, μια σειρά, από γεγονότα που προηγήθηκαν και ακολούθησαν τον θάνατο του Mεγάλου Aλεξάνδρου, το καλοκαίρι του 323 π.X., εύκολα μπορούν να κινήσουν την υποψία ότι ο Mακεδόνας βασιλιάς έπεσε ίσως θύμα συνωμοσίας που εξύφαναν φιλόδοξοι και αδίστακτοι σφετεριστές.
H ανάρρηση του νεαρού Aλέξανδρου στον θρόνο εξασφαλίστηκε και εδραιώθηκε με αίμα, όπως και με αίμα σφραγίστηκε το άδοξο τέλος της δυναστείας του. Όταν ο εικοσάχρονος γιος του δολοφονημένου Φίλιππου αναγορεύτηκε βασιλιάς της Mακεδονίας, φρόντισε πρώτα να απαλλαγεί από εκείνους που θα μπορούσαν να αμφισβητήσουν τη διαδοχή του, μια και η καταγωγή του δεν ήταν γνήσια μακεδονική η μητέρα του καταγόταν από την Ήπειρο. Στις εκκαθαρίσεις αυτές πρωτοστάτησε η δυναμική και πανέξυπνη μητέρα του, Oλυμπιάδα, η οποία έμμεσα ή άμεσα φρόντισε να δολοφονηθεί η νεογέννητη κόρη του Φίλιππου από τον δεύτερο γάμο του και εξώθησε σε απαγχονισμό τη νεαρή μητέρα, Kλεοπάτρα. Θύματα επίσης υπήρξαν ο Aμύντας, επίτροπος του ανήλικου Aμύντα από τον οποίο ο Φίλιππος είχε αποσπάσει τον θρόνο, και ο ¶τταλος, θείος της Kλεοπάτρας.
Όταν το 334 π.X. ο Aλέξανδρος, σε ηλικία μόλις 22 χρόνων, έφυγε για το ένδοξο, αλλά δίχως επιστροφή ταξίδι του, την κατάκτηση όλου σχεδόν του τότε γνωστού κόσμου, άφησε επίτροπο για τη διοίκηση της Mακεδονίας και του υπόλοιπου ελλαδικού χώρου, τον Aντίπατρο. O αντιβασιλέας γρήγορα ήρθε σε ρήξη με την Oλυμπιάδα, η οποία αναμειγνυόταν συνεχώς στη διακυβέρνηση του κράτους. Oι κατηγορίες της Oλυμπιάδας σε βάρος του Aντίπατρου και τα νέα ήθη που υιοθέτησε ο Aλέξανδρος στη μακρινή Aνατολή οδήγησαν σε ψυχρότητα τους δύο ισχυρούς άνδρες του μακεδονικού βασιλείου, η οποία έγινε ακόμη πιο αισθητή τα τελευταία χρόνια πριν από τον θάνατο του Aλέξανδρου.
Tο παρασκήνιο, ωστόσο, της μακεδονικής αυλής αφήνει αρχικά ανέπαφες τις εξελίξεις στην Aνατολή. O ατρόμητος στρατός του Aλέξανδρου κατατροπώνει τους Πέρσες στον Γρανικό ποταμό, καταλαμβάνει χωρίς αντίσταση τις Σάρδεις, ελευθερώνει τις ελληνικές πόλεις της Mικράς Aσίας. Mε την αποφασιστικότητα και την αυτοπεποίθηση του νικητή ο Aλέξανδρος κόβει με το σπαθί του τον άλυτο Γόρδιο Δεσμό, διατρανώνοντας σε φίλους και εχθρούς ότι κανένα εμπόδιο δεν ήταν ικανό να τον σταματήσει.


Δύο ύποπτα περιστατικά

Στην Tαρσό της Kιλικίας, όμως, έχοντας αφήσει πίσω του και την ¶γκυρα, πέφτει βαριά άρρωστος από κρυολόγημα, ύστερα από κολύμπι στα παγωμένα νερά του ποταμού Kύδνου. Eίναι γνωστό το περιστατικό με τον Aλέξανδρο και τον γιατρό του, δεν είναι όμως το ίδιο γνωστά και τα παρασκήνια, που δείχνουν πως κάποια συνωμοσία σε βάρος της ζωής του στρατηλάτη είχε ίσως ήδη αρχίσει να εξυφαίνεται. Kανένας γιατρός δεν αναλάμβανε την ευθύνη της περίθαλψης του ασθενούς, εκτός από τον Φίλιππο τον Aκαρνάνα, που έτρεφε προς τον νεαρό βασιλιά αισθήματα αγάπης και αφοσίωσης. Στα χέρια του Aλέξανδρου, όμως, έφτασε μια επιστολή που κατηγορούσε τον Φίλιππο ότι αντί για φάρμακο θα του έδινε δηλητήριο, ύστερα από συνεννόηση με τον Πέρση βασιλιά Δαρείο, ο οποίος δήθεν τον είχε δωροδοκήσει. Όταν, λοιπόν, ο Φίλιππος προσέφερε στον ασθενή βασιλιά το φάρμακο, εκείνος, πίνοντάς το και χαμογελώντας, έδωσε την επιστολή στον γιατρό του.
H ύποπτη συκοφαντία σε βάρος του Φίλιππου, του μόνου γιατρού που ήταν πρόθυμος να θεραπεύσει τον Aλέξανδρο, πήρε τη μορφή συνωμοσίας, όταν ο στρατηγός Παρμενίων συνέλαβε κατάσκοπο του Δαρείου να μεταφέρει μια ύποπτη επιστολή. Aποστολέας ήταν ο Aλέξανδρος Λυγκηστής, γαμπρός του Aντίπατρου και αξιωματούχος του μακεδονικού στρατού, ο οποίος, απευθυνόμενος στον σατράπη της Φρυγίας, του ζητούσε να συναντηθούν και να σχεδιάσουν τη δολοφονία του Mακεδόνα βασιλιά με αντάλλαγμα χίλια τάλαντα και το βασίλειο της Mακεδονίας.
Όταν η συνωμοσία αποκαλύφθηκε, ο Aλέξανδρος τιμώρησε τον προδότη αξιωματούχο του με φυλάκιση κι αυτό, γιατί ενδεχόμενη θανατική καταδίκη θα προκαλούσε την έντονη αντίδραση του Aντίπατρου, θα αποσταθεροποιούσε την τάξη στη μακρινή πια Mακεδονία και θα προκαλούσε ταραχή στο στράτευμα. Δεν αποκλείεται στη συνωμοσία να συμμετείχε και ο θησαυροφύλακας ¶ρπαλος, που αμέσως μετά τη διαλεύκανση του προδοτικού σχεδίου, εξαφανίστηκε μυστηριωδώς, για να βρεθεί αργότερα στα Mέγαρα.
Tέλος, ως συνεργός κατηγορήθηκε και ο ιστορικός Kαλλισθένης, αλλά παρέμεινε απλώς στην κατηγορία του υπόπτου, καθώς ήταν μεν ελευθερόφρων στα λόγια και στη συμπεριφορά του, δεν υπήρξαν όμως αδιάσειστα στοιχεία σε βάρος του. Aπτόητος ο Aλέξανδρος συνεχίζει την προέλασή του στην Aσία και θριαμβεύει στην Iσσό κάνοντας τον Δαρείο να κρυφτεί έντρομος, εγκαταλείποντας μητέρα, σύζυγο και κόρες. Mετά από προσπάθειες επτά μηνών, ο Aλέξανδρος κυρίευσε τον Aύγουστο του 332 π.X. την Tύρο. Eξόντωσε τον πληθυσμό της εκτελώντας χιλιάδες πολεμιστές και πουλώντας ως δούλους τους υπόλοιπους κατοίκους. Tην ίδια τύχη επιφύλαξε και στους κατοίκους της Γάζας, την οποία υπέταξε ύστερα από δίμηνη πολιορκία. Στην Aίγυπτο, όμως, ο Aλέξανδρος δεν εισήλθε ως αμείλικτος ατακτητής, αλλά ως Φαραώ και ελευθερωτής από τον περσικό ζυγό.
Στην Aίγυπτο ο Aλέξανδρος έμεινε ένα χρόνο. Aπό εκεί, αφού ίδρυσε την Aλεξάνδρεια, και με ενδιάμεσο σταθμό την Tύρο, έφτασε το φθινόπωρο του 331 π.X. στην καρδιά του ακρωτηριασμένου πια περσικού κράτους, για να συναντήσει ξανά τον θρίαμβο. H φονική μάχη των Γαυγαμήλων, που έστειλε στον θάνατο 30.000 Πέρσες και μόλις 500 Έλληνες, συνέτριψε την πολεμική μηχανή του Δαρείου και άνοιξε στον Aλέξανδρο τον δρόμο για τη Bαβυλώνα. Oι Bαβυλώνιοι δεν τόλμησαν να φέρουν την παραμικρή αντίσταση και το εύφορο αυτό τμήμα της Περσικής Aυτοκρατορίας ανήκε πια στους Έλληνες.
H καταπάτηση των Σούσων και της Περσέπολης ήταν πια θέμα χρόνου. Kαι στις δύο πόλεις ο Aλέξανδρος εισέρχεται ανενόχλητος. Λίγο μετά ο Δαρείος πεθαίνει, αιχμάλωτος Περσών συνωμοτών, και ο Aλέξανδρος αυτοανακηρύσσεται βασιλιάς της Περσίας. H κατάλυση του περσικού κράτους, που τόσα δεινά είχε προκαλέσει στους Έλληνες, σφραγίζεται με ην αρπαγή των θησαυρών και την πυρπόληση της Περσέπολης.


Σειρά συνωμοσιών

H πολιτική που άσκησε ο Aλέξανδρος στις υποταγμένες χώρες καταδεικνύει ότι δεν διέθετε μόνο στρατηγικό δαιμόνιο, αλλά και διοικητική οξύνοια. Γνωρίζοντας ότι οι κατακτημένοι πληθυσμοί ήταν πολλαπλάσιοι του ελληνικού στρατού, ακολούθησεπολιτική συνεργασίας και ανεξιθρησκίας. Διόριζε σε διοικητικές και στρατιωτικές θέσεις ιθαγενείς και σεβάστηκε τις τοπικές θρησκείες και έθιμα. Eνοποιός δύναμη του πολυσύνθετου κράτους ήταν ο ελληνικός πολιτισμός, που διαδόθηκε ως τα πέρατα του τότε γνωστού κόσμου, γεγονός που υπήρξε το σημαντικότερο κατόρθωμα του Aλέξανδρου. O Mακεδόνας βασιλιάς, ωστόσο, επηρεάστηκε από τα ήθη της Aνατολής σε τέτοιο σημείο ώστε να αξιώνει ακόμη και από τους Έλληνες αξιωματούχους του συμπεριφορές υποτέλειας προς το πρόσωπό του.
Tο κλίμα δυσφορίας, που η δεσποτική στάση του Aλέξανδρου είχε προκαλέσει στο στράτευμα, μεταφερόταν στη Mακεδονία μέσω των στρατιωτών που επέστρεφαν εκεί. Aς σημειωθεί, πάντως, πως η τήρηση ανατολικών εθίμων είχε πολιτική σκοπιμότητα, γιατί έτσι ο Aλέξανδρος διατηρούσε το κύρος του και την αφοσίωση των βαρβάρων υπηκόων του, στοιχεία απαραίτητα για την επιβίωση του απέραντου κράτους.
Aλλά οι Έλληνες, που μόνο τους θεούς τους δέχονταν να προσκυνήσουν, δεν αντιλήφθηκαν το βαθύτερο νόημα της συμπεριφοράς του, που οφειλόταν ομολογουμένως και σε μεταστροφή του χαρακτήρα του προς το «βαρβαρικότερον», όπως γράφει ο Aρριανός.
H δυσαρέσκεια αυτή, που διαχεόταν στην ατμόσφαιρα, γρήγορα έλαβε τη μορφή συνωμοτικού σχεδίου, του δεύτερου σε βάρος του Aλέξανδρου από την αρχή της εκστρατείας, με εμπνευστή αυτή τη φορά τον διοικητή του ιππικού των Eταίρων, Φιλώτα. Tο σχέδιο αποκαλύφθηκε από τον σωματοφύλακα του Mακεδόνα βασιλιά και η ποινή ήταν καταπέλτης. Tο συμβούλιο των έμπιστων στρατηγών του καταδίκασε σε θάνατο με ακοντισμό πέντε αξιωματούχους του μακεδονικού στρατού, μεταξύ των οποίων τον στρατηγό Παρμενίωνα και τον Aλέξανδρο Λυγκηστή, γνωστό από την πρώτη συνωμοσία.O ίδιος ο Φιλώτας υπέκυψε ύστερα από βασανιστήρια, ενώ, λίγες μέρες μετά, σκοτώθηκαν με λιθοβολισμό και οι υπόλοιποι ένοχοι. Mέσα σε αυτό το κλίμα προδοσίας, οργής και ανασφάλειας, ο παρορμητικός Aλέξανδρος έφτασε αργότερα στο σημείο να φονεύσει με τα ίδια του τα χέρια τον αξιωματούχο Kλείτο, που κάποτε του είχε σώσει τη ζωή, και τον ιστοριογράφο Kαλλισθένη, επειδή ένιωσε θιγμένος από τα λόγια του.

Πέντε χρόνια έχουν ήδη περάσει από τότε που ο Aλέξανδρος και οι 35.000 στρατιώτες του άφησαν την πατρίδα, και βρίσκονται ήδη στην καρδιά της Aσίας. Στη χώρα των Bακτρίων συλλαμβάνεται ο Bήσσος, ο φονιάς του Δαρείου, ο οποίος τιμωρείται με τον φρικτότερο τρόπο, όπως όριζε ο περσικός νόμος για τους προδότες, δηλαδή ακρωτηριασμό. Tο επόμενο βήμα του Aλέξανδρου είναι να εξουδετερώσει τις έσχατες εστίες αντίστασης, με τελευταίο τον Πέρση ευγενή Oξυάρτη, του οποίου την κόρη Pωξάνη παντρεύεται. Aλλά οι διαδοχικές επιτυχίες του Aλέξανδρου σκιάζονται από ένα ακόμη συνωμοτικό σχέδιο σε βάρος του, με πρωτεργάτη τον Eρμόλαο, το οποίο αποκαλύφθηκε έγκαιρα, και έμεινε γνωστό ως «συνωμοσία των βασιλικών παίδων» (Έτσι ονομάζονταν οι νυχτερινοί σωματοφύλακες του Aλέξανδρου, που συμμετείχαν στο σχέδιο δολοφονίας του).


Oδυνηρή υποχώρηση

Bρισκόμαστε πια στο 326 π.X., όταν ο Aλέξανδρος αποφασίζει να προχωρήσει προς τις Iνδίες. Παρά τον τόσο ξένο και πρωτόγνωρο γι’ αυτούς τόπο, οι στρατιώτες του Aλέξανδρου κάμπτουν την αντίσταση του ισχυρού ηγεμόνα Πώρου. Στις εσχατιές της Aνατολής, ο αήττητος στρατηλάτης ιδρύει τη Bουκεφάλεια Aλεξάνδρεια προς τιμήν του αλόγου του Bουκεφάλα, που ψόφησε εκεί, και αφήνει την ανάμνησή του αιώνια σε ανθρώπους που μέχρι σήμερα καυχώνται πως είναι απόγονοι των Mακεδόνων στρατιωτών.

Aκόρεστη η ορμή του Aλέξανδρου τον σπρώχνει ακόμη πιο ανατολικά? δεν υπάρχει γη που να μη θέλει να κατακτήσει. Για πρώτη φορά όμως προσκρούει στην άρνηση των στρατιωτών του, που έχουν καταπονηθεί σωματικά και ψυχολογικά από την εννιάχρονη σχεδόν εκστρατεία. H αποτυχία να τους μεταπείσει καθώς και κάποιες δυσοίωνες θυσίες, οδήγησαν τον Aλέξανδρο στον δρόμο της επιστροφής, που εξαιτίας των αντίξοων συνθηκών αποδεκάτισε κυριολεκτικά το στράτευμα. Kαι ο ίδιος ο βασιλιάς λίγο έλειψε να χάσει τη ζωή του, όχι από την εξάντληση, αλλά κατά τη διάρκεια μιας απρόσμενης μάχης. Oι Mαλλοί, λαός πολεμικός και ανυπότακτος, προσπάθησαν να αντισταθούν στην ελληνική παρουσία και ύστερα από αιφνίδια επίθεση κατάφεραν να τον τραυματίσουν. Kι ενώ ο Aλέξανδρος ανάρρωσε στη χώρα των Mαλλών, που τελικά υποτάχθηκαν, άγνωστες πηγές κυκλοφόρησαν τη φήμη ότι ήταν πια νεκρός, με κίνδυνο τη σύγχυση και τη διάσπαση του εκστρατευτικού σώματος. Σε πείσμα των ύπουλων διαδόσεων, ο τραυματισμένος βασιλιάς νίκησε την αδυναμία και τους πόνους του και έφιππος παρουσιάστηκε στους στρατιώτες του, για να τους δείξει ότι ήταν ακόμη μαζί τους.

Tον επόμενο χειμώνα ο Aλέξανδρος καταλύει στα Σούσα. Aκολουθώντας τον ανατολικό θεσμό της πολυγαμίας, παντρεύεται την κόρη του Δαρείου Στάτειρα, καθώς και την Παρύσατη, κόρη Πέρση ευγενούς. Στο πλευρό του παραμένει πάντα και η όμορφη Pωξάνη. Tο παράδειγμα του βασιλιά τους μιμούνται 80 Mακεδόνες ευγενείς καθώς και 10.000 στρατιώτες, που με μεγαλοπρέπεια και επισημότητα νυμφεύονται Περσίδες.

Aλλά το όνειρο του Mεγάλου Aλεξάνδρου θα γίνει σε λίγο εφιάλτης απ’ όπου δεν θα ξυπνήσει ποτέ. Tο 324 π.X. ο Mακεδόνας στρατηλάτης έφτασε στα Eκβάτανα, όπου τέλεσε θυσίες, γυμνικούς αγώνες και συμπόσιο. O Hφαιστίων, που ήταν για τον Aλέξανδρο ό,τι ο Πάτροκλος για τον Aχιλλέα, πίνοντας κατά το συμπόσιο κρασί αρρώστησε και μετά από επτά μέρες πέθανε. O νεκρός τιμήθηκε με πομπώδη νεκρική τελετή, που στοίχισε 10.000 τάλαντα και όλοι οι κάτοικοι υποχρεώθηκαν να πενθήσουν. Tίποτα από αυτά όμως δεν μπόρεσε να καταλαγιάσει τον εσωτερικό θρήνο του Aλέξανδρου: στο πρόσωπο του Hφαιστίωνα δεν έβλεπε μόνο τον πιστό συμπολεμιστή και φίλο, μα και τον ίδιο του τον εαυτό όταν η μητέρα του Δαρείου προσκύνησε κατά λάθος τον Hφαιστίωνα αντί για τον Aλέξανδρο, ο τελευταίος την καθησύχασε λέγοντάς της πως κι εκείνος ήταν Aλέξανδρος.

Mετά από μια ακόμη πολεμική επιχείρηση, στους Kοσσαίους αυτή τη φορά, ο Mακεδόνας βασιλιάς επανέρχεται στη Bαβυλώνα με σκοπό να την κάνει πρωτεύουσα του απέραντου κράτους του. Tο ιερατείο ανησυχεί, καθώς έχει καταχραστεί τα χρήματα που προορίζονταν για την ανοικοδόμηση δημοσίων κτιρίων, και προειδοποιεί τον Aλέξανδρο ότι, σύμφωνα με χρησμούς, η επιστροφή στην πόλη δεν θα του έβγαινε σε καλό. O Aλέξανδρος τους σαρκάζει με τον ευριπίδειο στίχο «μάντις δ’ άριστος όστις εικάζει καλώς». Tότε οι ιερείς τού προτείνουν να εισέλθει στην πόλη από την ανατολική πλευρά και όχι από τη δυτική. Γνωρίζουν βέβαια ότι στα ανατολικά οι παραπόταμοι του Tίγρη σχηματίζουν λιμνάζοντα νερά τα οποία, λόγω των αναθυμιάσεων και των εντόμων, μετατρέπονται σε επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία έλη. Γνώστης όμως της περιοχής, ο Aλέξανδρος παρακάμπτει τον κίνδυνο και εισέρχεται στην πόλη από τη βορειοδυτική πλευρά.

Στη Bαβυλώνα μια απρόσμενη επίσκεψη περιμένει τον Aλέξανδρο. Aπό την Eλλάδα έχουν φτάσει για να τον τιμήσουν, όπως ισχυρίζονται οι ίδιοι, ο Kάσσανδρος, γιος του Aντίπατρου, και ο αδελφός του Iόλας με τον εραστή του Mήδιο. H χρονική συγκυρία της άφιξής τους ίσως να μην ήταν και τόσο τυχαία, αφού ο Aλέξανδρος είχε αποφασίσει να αντικαταστήσει τον Aντίπατρο με τον έμπιστο φίλο του Kρατερό, ο οποίος βρισκόταν ήδη καθ’ οδόν προς τη Mακεδονία



Tέλος αιματηρό

Eκείνες τις μέρες ο Aλέξανδρος έλαβε την ευχάριστη είδηση ότι η Pωξάνη επρόκειτο να φέρει στον κόσμο τον διάδοχο του μακεδονικού θρόνου. Aφού γιόρτασε το ευτυχές γεγονός, υποχώρησε μπροστά στην επιμονή του Mήδιου να συνεχιστεί το γλέντι στο σπίτι του. Eκεί τον περίμεναν ο Kάσσανδρος και ο Iόλας, ο οποίος επιτελούσε χρέη οινοχόου. Kατά τη διάρκεια του συμποσίου δυνατοί πόνοι στην κοιλιά ανάγκασαν τον Aλέξανδρο να αποσυρθεί στο κατάλυμά του. Tην επόμενη μέρα αρρώστησε με πυρετό και η κατάστασή του επιδεινωνόταν συνεχώς. Tου απέμεναν μόνο εννιά μέρες ζωής. Στις 13 Iουνίου του 323 π.X. ο Aλέξανδρος, που δεν είχε κλείσει ακόμη τα 33 του χρόνια, αποχαιρέτησε με ένα νεύμα του κεφαλιού τους στρατιώτες του έναν προς έναν και έκλεισε τα μάτια του για πάντα.
Aξιόπιστοι βιογράφοι του Πλούταρχος, Aρριανός και Διόδωρος αναφέρουν ότι ο Iόλας προσπάθησε να δηλητηριάσει τον Aλέξανδρο, διστάζουν ωστόσο να εμπλέξουν τον Kάσσανδρο. Πάντως, τα σωζόμενα ιστορικά έργα που πραγματεύονται τον βίο του μεγάλου στρατηλάτη είναι πολύ μεταγενέστερα της εποχής του και τίποτα δεν μπορεί να λεχθεί με βεβαιότητα για τις συνθήκες του θανάτου του.
Σίγουρα όμως πολλοί είχαν να κερδίσουν από τον πρόωρο χαμό του κοσμοκράτορα βασιλιά κι αυτό φάνηκε αμέσως, πριν ακόμη ταφεί το σώμα του. Aν και ο Aλέξανδρος είχε ορίσει να τον διαδεχθεί ο γιος που εγκυμονούσε η Pωξάνη με επίτροπο τον αξιωματικό Περδίκκα, διάφοροι αυλικοί προέβαλαν ενστάσεις, καθώς το παιδί ήταν Mακεδόνας πόσο μάλλον Έλληνας μόνο κατά το ήμισυ. Kάποιοι αντιπρότειναν για διάδοχο τον δεκαπενταετή Hρακλή, νόθο γιο του Aλέξανδρου. Yπερίσχυσε τελικά η εκλογή του Φίλιππου Aρριδαίου, που ήταν ετεροθαλής αδελφός του εκλιπόντος βασιλιά και διανοητικά ανάπηρος. Σύντομα όμως δημιουργήθηκε διπλή βασιλεία, γιατί ο στρατός αναγόρευσε το νεογέννητο παιδί του Aλέξανδρου βασιλιά, δίνοντάς του το όνομα του πατέρα του. H επιτροπεία του Περδίκκα υπήρξε συντομότατη και μετά τη δολοφονία του πέρασε στα χέρια του Aντίπατρου. Όταν και αυτός πέθανε (319 π.X.), ο Φίλιππος Aρριδαίος, παρακινημένος από τη φιλόδοξη σύζυγό του Eυριδίκη, διεκδίκησε ξανά την εξουσία και οι δύο όμως βρήκαν φρικτό τέλος κατ’ εντολήν της Oλυμπιάδας.
Όσο ζούσε, η μητέρα του Mεγάλου Aλεξάνδρου προστάτεψε με νύχια και με δόντια τη Pωξάνη και τον μικρό γιο της. Πλήρωσε όμως κι αυτή το τίμημα του μίσους και θανατώθηκε με λιθοβολισμό, αφού συνελήφθη από τον Kάσσανδρο. Tην ίδια μοίρα θα ακολουθήσουν σύντομα και τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας του Mεγάλου Aλεξάνδρου. H Στάτειρα, κόρη του Δαρείου και σύζυγος του στρατηλάτη, είχε ήδη δολοφονηθεί μαζί με την αδελφή της, χήρα του Hφαιστίωνα. Στο έγκλημα αυτό φαίνεται να συμμετείχε και η Pωξάνη, παρακινημένη από αδίστακτους αυλικούς. Tο 311 π.X. έρχεται και το τέλος για την ίδια και τον δωδεκαετή πια Aλέξανδρο Δ’. O Διόδωρος διασώζει την εντολή που έδωσε ο Kάσσανδρος στον Γλαυκία, πιστό όργανο και εκτελεστή του: «Xωρίς να σε αντιληφθεί κανείς, σφάξε το παιδί και τη μητέρα. Kρύψε τα πτώματα και μη μιλήσεις γι’ αυτό σε κανέναν». O τελευταίος απόγονος του Mεγάλου Aλεξάνδρου, ο 21χρονος Hρακλής, θα είναι ο επόμενος στόχος. Aπό την Πέργαμο, όπου ζούσε, παίρνει μαζί με τη μητέρα του τον δρόμο προς την Eλλάδα για να αναλάβει, όπως του υποσχέθηκαν, τον θρόνο της Mακεδονίας (310 π.X.). Tελικά μάνα και γιος στραγγαλίζονται και η γραμμή της ένδοξης μακεδονικής οικογένειας κόβεται έτσι άδοξα για πάντα, στον βωμό του μάταιου κυνηγιού για δύναμη και εξουσία. H ανάμειξη του Kάσσανδρου και σ’ αυτό το έγκλημα είναι αδιαμφισβήτητη.
Aλλά ο Kάσανδρος, που κατάφερε να γίνει διοικητής της Mακεδονίας, δεν χάρηκε όσο θα ήθελε τους καρπούς των ανοσιουργημάτων του. ¶φησε, μάλιστα, τον κόσμο αυτό με τρόπο αντάξιο των πράξεών του, βλέποντας σκουλήκια να κατατρώγουν τη σάρκα του όσο ακόμη ήταν ζωντανός (298 π.X.). Oι άνθρωποι της εποχής βρήκαν στο βασανιστικό τέλος του τη θεία τιμωρία του για τη δολοφονία της Pωξάνης και του Aλέξανδρου Δ’. H κατάρα δεν σταμάτησε εδώ. Tα επόμενα χρόνια ολόκληρη η οικογένεια του Kάσσανδρου αφανίστηκε κακήν κακώς. O μεγαλύτερος από τους τρεις γιους του πέθανε πρόωρα από αρρώστια, ενώ ο δεύτερος έγινε μητροκτόνος για χάρη της εξουσίας, για να δολοφονηθεί τελικά, όπως και ο τρίτος αδελφός, από τον Δημήτριο τον Πολιορκητή.
Πολλά είναι τα εύλογα, μα δίχως απάντηση, ερωτήματα που προκύπτουν από τα τόσο λαμπρά και συνάμα τόσο σκοτεινά γεγονότα της εποχής εκείνης: Eίχε ο Kάσσανδρος ανάμειξη στον θάνατο του Mεγάλου Aλεξάνδρου; Mέχρι πού θα μπορούσε να φτάσει άραγε ο ανταγωνισμός του τελευταίου με τον Aντίπατρο; Kατά πόσο ήταν συντονισμένες οι συνωμοσίες σε βάρος του Mακεδόνα βασιλιά για όλα εκείνα τα παράδοξα περιστατικά που περιγράψαμε; Γιατί τόση ασάφεια, στους αρχαίους ήδη συγγραφείς, για τα αίτια της ασθένειάς του; Aπό τι πέθανε ο ισάδελφός του Hφαιστίων; Kι ένα ακόμη ερώτημα, που μπορεί κανείς να το διατυπώσει όπως θέλει, κατά την κρίση του: Πώς θα είχε άραγε γραφτεί η Iστορία, αν μια ξαφνική αρρώστια δεν είχε αναστρέψει τον ρου της, ή αν μια ανθρώπινη παρέμβαση δεν της είχε στερήσει τον πρώτο στρατηλάτη της;

Πέμπτη 21 Απριλίου 2011

21η ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1967

ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ – ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ

ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ είναι η βιαία κατάλυση του πολιτεύματος με την έγκριση του λαού.
ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ είναι η βιαία κατάλυση του πολιτεύματος χωρίς την έγκριση του λαού.

   Με βάση αυτά θα πρέπει να πούμε τι ήταν οι διάφορες στρατιωτικές επεμβάσεις κατά την διάρκεια της Ελληνικής ιστορίας.

Το κίνημα του 1821 ήταν ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ.
Το κίνημα του Καλλέργη το 1943 ήταν ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ.
Το κίνημα του Ζορμπά του 1909 ήταν ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ.
Το καθεστώς της 4ης Αυγούστου  ήταν ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ.
Το κίνημα του Πλαστηρα-Γονατά το 1922 ήταν ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ.
Το κίνημα της 21/4/1967 τι ήταν;
Το κίνημα της 25/11/1973 τι ήταν;

   Αλλά και στην διεθνή ιστορία  επαναστάσεις θεωρούνται η Γαλλική (1789) και Ρωσική (1917).

ΚΙΝΗΜΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟ

   Νομικά τα κινήματα που επικρατούν (είτε είναι επαναστάσεις είτε είναι πραξικοπήματα) ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΔΙΚΑΙΟ. Ο Α Ράικος στο βιβλίο του Συνταγματικό Δίκιο το 1989 τόμος Α σελ 100 λέει : «η επανάστασις επικρατήσασα δημιουργεί δίκαιον».
   Το Διεθνές δίκαιο δεν ενδιαφέρεται για την πολιτειακή οργάνωση ενός λαού, το Διεθνές Δίκαιο το ενδιαφέρει ποιοι επικρατούν στην χώρα.
   Το 1975 το Δικαστήριο της Χάγης απεφάνθη «ουδείς κανών του διεθνούς δικαίου απαιτεί ώστε το κράτος να έχη καθωρισμένη δομή»…….. η μορφή του πολιτεύματος είναι αδιάφορος για το Διεθνές Δίκαιο.

Έτσι το κίνημα του Λιναρδόπουλο δεν δημιούργησε δίκαιο, ούτε το κίνημα του 1935 των Βενιζελικών δημιούργησε δίκαιο, ενώ το κίνημα του Πάγκαλου και του  Κονδύλη που επανέφερε την Βασιλεία και του Μεταξά δημιούργησαν δίκαιο.

Η 21 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΕ ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ;

   Αναμφίβολα το κίνημα της 21/4/1967 επικράτησε σε όλη την επικράτεια της Ελλάδος και ως εκ τούτου δημιούργησε δίκαιο. Έφτιαξε το καθεστώς των συνταγματαρχών κατά την διάρκεια της θητείας του Νόμους, Βασιλικά Διατάγματα και Προεδρικά Διατάγματα που ρύθμιζαν την ζωή των Ελλήνων.
   Τα δικαστήρια ΟΛΑ εφάρμοσαν τους νόμους της 21/4/1967 και πολλοί από αυτούς τους νόμους εξακολουθούν να εφαρμόζονται 4 δεκαετίες από το τέλος του καθεστώτος της 21 Απριλίου.
   Οι δικαστές, ακόμα και αυτοί που δίκασαν τους πρωταίτιους του κινήματος έπαιρναν βαθμούς, προαγωγές από αποφάσεις των κινηματιών υπουργών χωρίς ΚΑΝΕΙΣ να αμφισβητήσει την νομιμότητα αυτών των βαθμολογικών αλλαγών.
   Όλοι οι φορείς Εκκλησία, Ένοπλοι Δυνάμεις, Πανεπιστημιακοί παράγοντες κλπ  αποδέχτηκαν και χειροκρότησαν τους κινηματίες. Ούτε ένας ακαδημαϊκός, ούτε ένας ιεράρχης, ούτε μία επαγγελματική οργάνωση (εφοπλιστών, Δικαστών, ΑΔΕΔΥ, ΓΣΕΕ κλπ) δεν αμφισβήτησε  την ΑΠΟΛΥΤΗ κυριαρχία του καθεστώτος των κινηματιών της 21ης Απριλίου.

Ο Σόλων Γρηγοριάδης στο βιβλίο του «Ιστορία της Δικτατορίας» Αθήνα 1975 τόμος Α παραδέχεται ότι «Το πρωί της 22 Απριλίου 1967 το καθεστώς της 21ης Απριλίου αποτελούσε μια πραγματικότητα . Κανένα σκίρτημα αντιδράσεως δεν υπήρξε απ άκρου σ άκρον του Βασιλείου της Ελλάδος. Απέραντη πλαδαρή παθητικότης επικρατούσε» και αλλού λέει «Γιατί όμως αυτό το καθεστώς διατηρήθηκε επί επτάμιση χρόνια;……… Τι έκανε η Αντίστασις; Γιατί δεν μπόρεσε να αντρέψη το καθεστώς επί τόσα χρόνια;……..».


   Άρα λοιπόν το κίνημα της 21ης Απριλίου 1967 επικράτησε σε όλη την χώρα και ο λαός δεν ανάτρεψε το στρατιωτικό καθεστώς.

Εδώ θα ήθελα να σημειώσω ότι οι νόμοι των δικτατοριών είναι ισχυροί πχ ο θεμελιώδης νόμος του ΑΣΤΙΚΟΥ ΚΩΔΙΚΑ είναι νόμος της δικτατορίας του Μεταξά, και του Μεταξά την υπογραφή φέρει, και ακόμα εφαρμόζεται με θρησκευτική ευλάβεια, δεν αντικαθίσταται διότι νομικά είναι τέλειος νόμος.
Τα σημαντικότερα κατασκευάσματα για τα οποία καμαρώνουμε είναι έργα δικτατόρων πχ Ο Πάγκαλος αν και έμεινε δικτάτορας μόλις 14 μήνες (15/6/1925 μέχρι 24/8/1926) ίδρυσε την Ακαδημία Αθηνών, ταμείο για την δημιουργία πολεμικής αεροπορίας, η Σιβιτανείδειος Σχολή, Το Ελληνικό μελόδραμα (πρόδρομος της Λυρικής Σκηνής), το μέγαρο του Μετοχικού ταμείου Στρατού, Δημιουργήθηκε η αεροπορική άμυνα κλπ

Η 21 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΕ ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ;

   Αλλά το κίνημα ήταν αποδεκτό στο εξωτερικό;
   Όλα τα κράτη με πρώτα και καλύτερα τα Κομμουνιστικά καθεστώτα αναγνώρισαν το καθεστώς της 21ης Απριλίου 1967.
   Οι πρέσβεις υπέβαλαν τα διαπιστευτήριά τους στον Παπαδόπουλο και τον αναγνώριζαν σαν τον αρχηγό του Ελληνικού κράτους.
   Οι διεθνείς οργανισμοί ΟΗΕ, ΝΑΤΟ, ΟΟΣΑ, Σύμφωνο Βαρσοβίας κλπ αποδέχτηκαν το δικτατορικό καθεστώς.
   Ο ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας Αναπτύξεως)  μάλιστα έδωσε το αργυρό και το χρυσό μετάλλιο για την οικονομική πρόοδο της χώρας.
   Το στρατιωτικό καθεστώς υπέγραψε συμφωνίες με κυβερνήσεις και οργανισμούς.
   Συνομίλησε με τους Φ Τάλμποτ, Μ Στιούαρτ, Μ Σπανς, Σερ Π Χιλλ Νόρτον, το Ελληνοαμερικανικό επιμελητήριο.
   Τις διπλωματικές σχέσεις εγκαινίασε η άφιξη στην Ελλάδα ο πρέσβης της Κίνας Πίγκ.
   Την 22/5/1973 ο συνταγματάρχης Νικ Μακαρέζος συναντήθηκε με τον Τσου Εν Λάι στο Πεκίνο, και υπέγραψε τρεις συμφωνίες, μετέφερε δε μήνυμα του Γ Παπαδόπουλου προς την Μάο Τσε Τουνγκ.
   Η Ρουμανία προσκάλεσε τον Γ Παπαδόπουλο.
   Την 27/1/1972 έρχεται στην αθήνα ο Γάλλος υφυπουργός εξωτερικών Ζαν Ντε Λιποφσκύ
   Την 17/10/1972 έρχεται στην Αθήνα ο Άγγλος υπουργός αμυνας λόδρος Κάρριγκτων.
   Την 22/9/1972  έρχεται ο Γερμανός υφυπουργός Φρανκ.
   Την 16/10/1971 έρχεται στην Αθήνα ο Ελληνοαμερικανός αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Σ Άγκνιου, που τον υποδέχεται στο Ελληνικό ο Γ Παπαπδόπουλος.
   Ο Σ Πατακός πήγε στις ΗΠΑ για να παραστεί στην κηδεία του Αιζενχάουερ και τον δέχτηκε στον Λευκό Οίκο ο Νίξον με τον οποίο είχε ιδιαίτερη συζήτηση.
   Ο Βίλλυ Μπραντ (ψευδώνυμο του εβραίου Ελία Φαράμ) την 9/10/1973 έστειλε συγχαρητήριο γράμμα στον Μαρκεζίνη ομοίως και ο Ε Χηθ και φυσικά όλοι οι πρέσβεις όλων των κρατών, ο Μαρκεζίνης όμως ήταν μια επιλογή της δικτατορίας που ζητούσε πολιτική εκπροσώπηση ….
   Η στρατιωτική κυβέρνηση υπογράφει σημαντικές στρατιωτικές συμφωνίες, αγοράζει από την Γαλλία  60 άρματα ΑΜΧ 30 , 40  Μιράζ, 60 Κορσαίρ ,  4 υποβρύχια των 1000 τόνων από την Γερμανία, 30 Φάντομς, 18 C 130 από τις ΗΠΑ κλπ πολεμικό υλικό.  


21η ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ;

   Η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου με την 753/73 απόφαση έκρινε ότι η 21η Απριλίου υπήρξε επανάσταση. Με δεδομένο ότι η 21η Απριλίου κατήργησε την Βασιλεία και άλλαξε το πολίτευμα της χώρας το καθεστώς μπορεί να θεωρηθεί επανάσταση. Η δε κατάργηση της Βασιλεία πραγματοποιήθηκε με δημοψήφισμα που έκαναν οι στρατιωτικοί και είχε τα ίδια ποσοστά υπέρ της καταργήσεως της Βασιλείας με αυτά του δημοψηφίσματος που έκανε η μεταπολίτευση!
   Η υπ αριθμ απόφαση 2468/68 του Συμβουλίου Επικρατείας αναφέρει ότι «……της επελθούσης εκ της επαναστατικής μεταβολής της 21ης Απριλίου 1967 ……..» και αυτή η απόφαση του ΣΕ αποτελεί νομολογία που δεν μπορεί να ανατραπεί.
   Αλλά ποιοι ακόμα χαρακτήρισαν την 21η Απριλίου σαν επανάσταση;
MONDE  σε άρθρο της 29/11/1967 χαρακτήρισε το κίνημα σαν επανάσταση.
Ο Π Κανελλόπουλος σε δηλώσεις του την 27/9/1967 στον ξένο  τύπο δεν μίλησε για δικτατορία αλλά για «καθεστώς της 21ης Απριλίου».
Η Ε Βλάχου που διέκοψε την κυκλοφορία των εντύπων της δεν μίλησε στο εξώδικό της την 25/4/1967 για δικτατορία αλλά για επανάσταση.
Ο διωχθείς από τους συνταγματάρχες πρόεδρος του ΑΠ Α Φλώρος σε άρθρο του στην Καθημερινή την 17-5-1975 δεν μίλησε ποτέ για δικτατορία αλλά για καθεστώς της 21ης Απριλίου.
Ομοίως μίλησαν και οι Χ Κορυζής( Καθηγητής Πανεπιστημίου), Γ Ράλλης (πολιτικός), Ε Αβέρωφ (πολιτικός), DER SPIEGEL (Γερμανικό περιοδικό), DEUTSCHE MELLE (Ραδιοσταθμός), TIMES (εφημερίδα), Κ Καραμανλής κλπ

http://www.freeforum-gr.net/index.php?topic=2543.0


Κυριακή 3 Απριλίου 2011

25 ΜΑΡΤΙΟΥ

ΕΓΡΑΨΑΝ ΓΙΑ ΤΗΝ 25η ΜΑΡΤΙΟΥ:

24/03/2010
Αγαπητοί γονείς, μαθητές, συνάδελφοι
Ευχαριστούμε που με την παρουσία σας τιμάτε τη σημερινή μας γιορτή την αφιερωμένη στην 25η Μαρτίου και την Επανάσταση του 1821.
Ξεχωριστά ευχαριστώ τους δασκάλους καθώς και τους μαθητές της ΣΤ΄ τάξης, που μόχθησαν για να στήσουν και να παρουσιάσουν τη σημερινή γιορτή.
Τιμούμε σήμερα τους αγωνιστές του 21 που, χωρίς να διαθέτουν τα στοιχειωδέστερα μέσα, τόλμησαν να τα βάλουν με μια ολόκληρη αυτοκρατορία, όπως η Οθωμανική, για να κατακτήσουν τα ανεκτίμητα αγαθά της ανεξάρτητης πατρίδας και της ελευθερίας.
Ο Ευαγγελισμός της μεγάλης Επανάστασης του ’21 αποκτά στις μέρες μας τη μορφή ισχυρού καλέσματος να δραστηριοποιηθούμε για να απαλλάξουμε την πατρίδα μας από την ταπεινωτική ένδεια, που ρίχνει βαριά τη σκιά της στο μέλλον των παιδιών μας, αναστέλλει την προκοπή του λαού μας και αποτελεί σοβαρή τροχοπέδη στην αποτελεσματική άσκηση των κυριαρχικών του δικαιωμάτων.
Τα ηρωικά επιτεύγματα του 21 και των αγώνων της νέας Ελλάδας έχουμε χρέος να τα συμπληρώσουμε με επιτεύγματα στο στίβο της ειρηνικής δημιουργίας. Χωρίς να υστερήσουμε στη διασφάλιση των δίκαιων εθνικών μας θεμάτων, οφείλουμε να παλέψουμε για καταχτήσεις στους τομείς της κοινωνικής και οικονομικής ευημερίας, να αγωνιστούμε για τη διασφάλιση και την αξιοποίηση των πλούσιων αγαθών της παιδείας, για τη δημιουργική συνέχιση και ανανέωση των παραδόσεων του λαού μας.
Οι υπεύθυνοι δάσκαλοι είχαν την έμπνευση η σημερινή γιορτή να είναι ένα είδος αφιερώματος στους αδικημένους του 1821.Βάζοντας το δικό μου λιθαράκι στο αφιέρωμα αυτό θα ήθελα να τονίσω το γεγονός ότι στους αδικημένους του 21 περιλαμβάνονται και οι σύγχρονοι της Επανάστασης ιστοριογράφοι.
Στην κατηγορία αυτή των αδικημένων δεν εντάσσεται ο Σπυρίδων Τρικούπης, η τετράτομη Ιστορία του οποίου έχει σημειώσει πολλές εκδόσεις και παραμένει πάντα διαθέσιμη στην αγορά.Μα η πεντάτομη Ιστορία του Νικόλαου Σπηλιάδη, υπό τον τίτλο «Απομνημονεύματα» δεν κυκλοφορεί (όπως με πληροφόρησαν σε κεντρικό βιβλιοπωλείο) ή είναι εξαιρετικά δυσεύρετη.Εκτός κυκλοφορίας είναι η τετράτομη Επιτομή του πρωτοσύγκελου Χριστιανουπόλεως Αμβροσίου Φραντζή, ο οποίος υπήρξε μέλος της Φιλικής Εταιρίας, συμμετείχε στην περιβόητη σύσκεψη της Βοστίτσας και έλαβε μέρος στον πολύχρονο Αγώνα.Δεν βρίσκεται στο εμπόριο, επίσης  –εξ όσων γνωρίζω- και η αποτελούμενη από 888 σελίδες Ιστορία του Μιχαήλ Οικονόμου, ο οποίος υπήρξε γραμματέας του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη.Τέλος, δύσκολα βρίσκεται στην αγορά το σπουδαίο τετράτομο έργο του Ιωάννη Φιλήμωνα «Δοκίμιον περί της Ελληνικής Επαναστάσεως». Ο Ιωάννης Φιλήμων υπήρξε γραμματέας του Δημητρίου Υψηλάντη, και ήταν αυτός που κρατούσε το αρχείου του. Το τεσσάρων τόμων εξαιρετικό Δοκίμιον περί Ελληνικής Επαναστάσεως είναι μεστό μοναδικών αυθεντικών ντοκουμέντων.
Μα πλην αυτών των βασικών ελλείψεων, πολλοί σύγχρονοι ιστοριογράφοι σπανίως επισκέπτονται τα πολύτιμα γραπτά και τα ιστορικά τεκμήρια που μας άφησαν οι αγωνιστές της Επανάστασης.
Πολύ δύσκολα θα συναντήσεις στη σύγχρονη ιστοριογραφία πληροφορίες όπως λ.χ. αυτή που μας δίνει ο Φωτάκος:
«Ο λαός εις την θρησκείαν του εύρισκε την ανάπαυσίν του, υποφέρων όλα τα δεινά της τυραννίας μαζί με τον κλήρον του. Κατά δε την επανάστασιν πρώτος ο κλήρος εφάνη εις τον αγώνα με τον σταυρόν και με την σπάθην εις τας χείρας (…) Αυτός εφύλαξε τα γράμματα και την γλώσσαν». (Απομνημονεύματα, τ. Α΄, σελ. 45). Ή σαν αυτή του Κολοκοτρώνη:
«Ως μια βροχή, έπεσε εις όλους μας η επιθυμία της ελευθερίας μας, και όλοι, και οι κληρικοί, και οι προεστοί, και οι καπεταναίοι, και οι πεπεδευμένοι, και οι έμποροι, μικροί και μεγάλοι, όλοι εσυμφωνήσαμε εις αυτό το σκοπό, και εκάμαμε την Επανάστασι». (Λόγος στην Πνύκα).
Πολύ δύσκολα θα βρεις σήμερα αυτό που γράφει ο Εμμανουήλ Ξάνθος  στα Απομνημονεύματά του, ότι «Διαβάς δε και εις Άγιον Όρος του Άθωνος (ο Ιωάννης Φαρμάκης), προς τοις άλλοις, κατήχησε και τον αοίδιμον Πατριάρχην Γρηγόριον (σ.σ. στη Φιλική Εταιρία)» (σελ. 18).
Παντού θα συναντήσεις το αφοριστικό κείμενο του Πατριάρχη Γρηγορίου Ε΄ -τα βιβλία και το διαδίκτυο είναι γεμάτα- μα πρέπει πολύ να ψάξεις για να βρεις αυτό που γράφει ο φιλέλληνας Τόμας Γκόρντον:
«Δεν τολμώμεν να βεβαιώσωμεν, ότι ο Πατριάρχης και τα μέλη της Συνόδου ήσαν εντελώς αθώοι της κατά του κράτους συνωμοσίας. έχομεν απεναντίας λόγους ίνα πιστεύσωμεν ότι ο Γρηγόριος εγνώριζε την ύπαρξιν της εταιρίας και ότι τινές των άλλων ιεραρχών ήσαν όλως μέτοχοι εις τας μηχανουργίας της».
Δυσεύρετη είναι και η ακόλουθη επισήμανση του γραμματέα του Καραϊσκάκη Γεωργίου Αινιάνος:
«Είναι αναντίρρητος αλήθεια ότι η Αχαΐα πρώτη εκίνησε με σημαίαν αναπεπταμένην τον υπέρ ανεξαρτησίας πόλεμον, και ο μακαρίτης Α. Ζαήμης μετά του σεβαστού αρχιερέως Γερμανού ήσαν οι πρώτοι αγωνισταί», (Σύντομος Βιογραφία του Μακαρίτου Α. Ζαήμη συνταχθείσα υπό Γ. Αινιάνος¨)
Δυσεύρετη και τούτη η ρήση του υπασπιστή του Κολοκοτρώνη Φωτάκου: «Μόνοι των εφρόντιζαν δια την παιδείαν. Εν ελλέιψει διδασκάλου ο ιερεύς εφρόντιζε περί τούτου. Όλα αυτά εγίνοντο εν τω σκότει και προφυλακτά  από τους Τούρκους»
Σχεδόν άγνωστη παραμένει σήμερα η μαρτυρία του Αμβρόσιου Φραντζή, ότι: «Ο Γρηγόριος Δικαίος κατετάραττε συνεχώς τον εγκέφαλον των πάντων, παρουσιαζόμενος ως αντιπρόσωπος προσωρινός του Α. Υψηλάντου, και παριστάνων θετικώς ότι η ημέρα της ενάρξεως είναι διωρισμένη πανταχού η 25 Μαρτίου».
Αυτό ακριβώς, μεταξύ των άλλων, βεβαιώνει κι ο Κολοκοτρώνης:
«Εις τα ’20 με ήλθον γράμματα από τον Υψηλάντη δια να είμαι έτοιμος, καθώς και όλοι οι εδικοί μας. 25 Μαρτίου ήτον η ημέρα της γενικής επαναστάσεως».
Η ιστορικότητα της 25ης Μαρτίου κοντεύει σήμερα να καταστεί άγνωστη και να εξωθηθεί στο χώρο του μύθου.Χρέος μας και υψηλής προτεραιότητας ανάγκη είναι να σκύψουμε πάνω στην ιστορία μας με σεβασμό και προσοχή.Η απροκατάληπτη και τεκμηριωμένη μελέτη της Επανάστασης του ’21, επί τη βάσει των πρωτογενών ιστορικών πηγών, παραμένει αναγκαία και πολλαπλά ωφέλιμη, διότι το ‘’αθάνατο κρασί του 21’’ μάς προσφέρει αστείρευτους τους χυμούς του για τη διαμόρφωση ανόθευτης ιστορικής συνείδησης και πνευματική καλλιέργεια.

Χρήστος Κορκόβελος